نخجواندا ماسونلار؟
نخجواندا ماسونلار؟
" ميرزه جليل " اؤلولر " ، " دلي ييغينجاغي " اثرلريني ماسونلارين تاثيري آلتيندا يازيب "
دونيانين قديم و نفوذلی گيزلي تشکيلاتلاريندان اولان ماسونلارين آذربايجاندا دا ایستییه نلری اولوب.
خصوصن ده 19 عصرين سونو، 20-جي عصرين اولينده آوروپادا و روسييادا تحصيل آلميش، اورادا ماسون لوژالارييلا علاقه قورموش شخصلر نخجيواندا فعال اولوبلار.
باکيدا چاپدان چيخان " ماسونلار " آدلي کيتابدا بئله ادعا ائديلير.
ماسونلار حاقدا اساسن خارجي اؤلکه لرده چاپ اولونان مقاله لري بير کيتابدا علملر آکادميياسي نين اوچ امکداشي ميرزه انسرلي، صالح دوست علیوف، گولشن قربانووا ترجمه ائده رک جمع له ييبلر.
ميرزه انسرلي آزادليق راديوسونون " اوخو زالي " نا دئييب کي، نخجيواندا ماسونلوق اساسن معاريفچي حرکات و ديني فاناتيزمه قارشي مبارزه فورماسيندا تظاهر ائديب.
بو حرکاتا ايسه نفوذلو نخجيوان ضياليلاريندان اولان عينعلي سولطانوو، نصرالله و فرج الله شيخوو قارداشلاري و باشقالاري رهبرليک ائديبلر.
ميرزه انسرلي داها سونرا قئيد ائدير کي، همين ضیاليلارين گؤرکملي آذربايجان يازيچيسي جليل محمدقلیزاده يه ده تاثيري اولوب و ميرزه جليل اؤزونون " اؤلولر " ، " دلي ييغينجاغي " اثرلريني ماسونلارين تاثيري آلتيندا يازيب.
کيتابين ترتيبچيسي دئيير کي، ماسون حرکاتي نين تاريخي اورتا عصرلره گئديب چيخير، اونلار بشريت تاريخينده اساسن مترقي رول اويناييبلار. فرانسه و روسيه بورژوا انقلابلاريندا روللاري اولوب.
ترتيبچي دئيير کي، تاريخن نوفوذلو ضياليلار بو تشکيلاتا عضو اولوبلار، 20-جي عصرين اوللريندن ايسه ماسونلارين سيرالاري سيياستچيلرين حسابينا خيلي گئنيشله نيب و اونلار مختلف اؤلکه لرين يوروتدويو سيياسته بؤيوک تاثير ائتمه يه باشلاييبلار.
ميرزه انسرلي بعضي حاضيرکي رنگلي انقلابلارا دا ماسونلارين تاثيرلريني استثنا ائتمير.
او، سووئت دؤورونده آذربايجاندا مستقيلليک اوغروندا گيزلي مبارزه نين ده ماسونلارلا علاقه لي اولدوغونو گمان ائدير.
آما ميرزه انسرلي اونو دا قئيد ائدير کي، معاصر دونيادا مختلف ترانس ميللي کورپوراسييالارين، لابي قروپلاري نين تاثيري آلتينا دوشن و اؤز سياسي ماراقلاريني حياتا کئچيرمه يه چاليشان ماسون قروپلاري دا وار.
منبع: کولتاز
تاريخ: 21 ماييس، 2010
داستایوسکی
اورهان پاموکون Times Literary Supplement ين " مين ايلليگين ان ياخشي کيتابي هانسيدير؟ " سوالیننا وئردیگی جواب…
منيم دوشوندويومه گؤره، بو مين ايلليگين کيتابي داهي روس يازيچيسي ميخائيل فيودوروويچ داستایوسکی نين " کارامازوف قارداشلاري " اثريدير.
سلسله درسهایی در باره تاریخ فلسفه4
سلسله درسهایی در باره تاریخ فلسفه
بخش چهارم
فلسفي حقیقت و دَيَر
يئنه قاييداق اؤنجه کي سواليميزا: فلسفي گئرچکليکلرين فيزيک، ریاضیات گئرچکلريندن فرقي ندير؟
چوخ چتيندير جاواب وئرمک، آنجاق هر حالدا اصل جاوابا ياخين جاواب آختاراق. فلسفي حقیقتده دَيَر اونون حقیقیليگينده گوجلو عامل کيمي اشتراک ائدير. بس، دَيَر ندير؟
دونيايا باخاق. بيري وار اؤزو-اؤزلوگونده نسنه لر. اونلار آغيرليقلارينا، ائنينه-اوزونونا، فیگورونا گؤره بير-بيريندن آيريليرلار. و طبيعتده مردار بير شئيين تميز بير شئيدن فرقي ده آغيرليق، اؤلچو کيمي علامتلرين اساسيندا اولور. آنجاق ائله کي اينسان دونيايا باخير، نه لرسه اونون اوچون مردار، پيس، عئيبَجر اولور، نه لرسه تميز، ياخشي، گؤزل گؤرونور. نه اوچون؟
سلسله درسهایی در باره تاریخ فلسفه
سلسله درسهایی در باره تاریخ فلسفه
بخش سوم
آنلاییشلار و دانيشيق قابيليتي
بعضي آداملار بيلينجلرينده اولان قيتليغي و يا آنلاییشلارين علمسيزليگینی، يانليش اولاراق، دانيشيق باجاريقلاري نين اولماماسي کيمي آنلايير. اونلارا ائله گلير کي، بيليرلر، آنجاق بيلديکلرینی دئيه بيلميرلر، چونکي ناطيق دئييللر. آلدانيشدير بو.
گؤزل دانيشماغي باجارماديقلاري اوچون يوخ، دوشونوب-دوشوندورمک اوچون آنلاییشلاري اولماديقلارينا گؤره دانيشا بيلميرلر. آدام ديلجه نه قدر کؤنتؤي اولسا دا درين دوشونجه سي وارسا، بو دوشونجه ان يؤندمسيز دئييملرين ايچيندن قيزيل کولچه سي کيمي پارلاياجاق.
سلسله درسهایی در باره تاریخ فلسفه
سلسله درسهایی در باره تاریخ فلسفه
بخش دوم
آنلاییشلار و عمومیليک
اؤرنکلرده همين آنلاییشلارا باخاق: «آدام» - «ائلخان» آديندا طلبه». «آدام» عمومیدير (بوتونجه دير)، چونکي بوتون آداملارين هاميسيندا تکرار اولونان گؤستريجيلري (علامتلري) اؤز ايچينه، مضمونونا ييغيب. سندن سوروشسالار کي، «آدام کيمدير؟» و سن جاواب وئرسن کي، «آدام گؤي گؤز کيشيدير» (چونکي گؤي گؤز آداملار دا وار)، اوندا دئيه جگيک کي، سنين آدام آنلاییشين دوز دئييل، چونکي دوز اولسا، گرک قارا گؤز آداملاري آدام سايماياق. ايرقچيلر «آدام» آنلاییشینی بئلجه دارالتديقلاري اوچون ده، قارا دريليلري آدام يئرينه قويموروق...
سلسله درسهایی در باره تاریخ فلسفه
Fəlsəfə tarixində Fəlsəfə
سلسله درسهایی در باره تاریخ فلسفه
بخش اول
اؤن سؤز
آداملار آراسيندا فلسفه حاقيندا يانليش اينانجلار وار. چوخلاري بئله دئيير:
- «فلسفه يامان چتيندير، اونو آنلاماق هر آدامين ايشي دئييل».
آنجاق هر بير علمي، هر بير صنعتي آنلاماق نه قدر چتينديرسه، فلسفه ني ده آنلاماق او قدر چتيندير، هر بير علمي آنلاماق نه قدر آسانديرسا، فلسفه ده بير او قدر آساندير. بير سؤزله، فلسفه نين آسانليق و چتينليک مسئله سينده یونیکالليغي ( منحصر بفرد ) يوخدور.
ملا پناه واقف
ملا پناه واقف
چکیده:
ملا پناه واقف ، شاعر رئالیست وشخصیت نامدار سیاسی و اجتماعی قرن هیجدهم ،اساس شعر رئال و انسان محور را در منطقه بنیان نهاد. گفته شده اجداد واقف به فضولی ، شاعر نامدار سده های پیشین می رسند . در دورانی که منطقه ی ِ قاراباغ دستخوش اوضاع نابسامان بود و قدرتهای بزرگ منطقه از جمله روسیه ، ایران و عثمانی بر سر تصاحب آن در رقابت بودند واقف سمت وزیر اولی خان قاراباغ را عهده دار بود .اتحادهای سیاسی ناپایدار در منطقه و حملات پی در پی به شوشا و تسخیر این شهر از سوی آغامحمدشاه قاجار ، به اعدام محکوم شدن واقف و حوادث آتی که منجر به قتل آغا محمد شاه قاجار شده و متعاقبا" اعدام واقف و پسرش را در پی می آورد از مسائل مورد بحث در این نوشته اند...
***********
هَپَت
هَپَت
ساحیله
سهروردی
مرغ شب بر دره مشرف به درگاه چله خانه پر گسترده بود. شیخ اشراق زیر نور ماه کامل از مسیر صعب العبور دره در امتداد آبی که از دل درگاه می جوشید و تا توت زار پایین جریان می یافت بالا می رفت. ترنم آهنگین صدای جوی آب طنین افکن بود و شیخ در سکوت دنباله راه آب را می گرفت تا مگر به سر چشمه برسد. عاقبت از سر بالایی تند محصور در میان درختان گردو و بید و تبریزی بالا رفت و به سر چشمه رسید. دست و روی را شست و آبی نوشید. باز هم به اوج آمده بود . آن پایین یاریم قایا ، قیزقالا ، اَر اوجاق ، و کمی دورتر خوی در دامان دشتی باز خفته بودند... به یاد سهرورد افتاد. آنجا که به دنیا آمده بود و زادگاهش محسوب می شد. یاد خوابی افتاد که در کودکی دیده بود. بارها و بارها... روی بام های کاهگلی سهرورد از این بام به آن بام پریده بود و در حالیکه بر سمت چپ کتفش بالی همچون بال فرشتگان روییده بود سعی می کرد به پرواز در آید اما نتوانسته بود. با یک بال برایش پرواز ممکن نبود...
سهروردي
سهروردی صوفی نظريييه چيسي، حقوق شناس، اجتماعی-سياسي خاديمدير. او، 1145-جي ايلده زنجان ياخينليغينداکي سهرورد شهرينده دوغولوب. سهروردی نين معليمي، قاديريييه صوفی اوردئني نين بانيسي عبدالقادر جيلي شاگردي نين گله جگينه بؤيوک اميد بسليه رک، اونا " سن عراقدا مشهورلارين آخيرينجيسيسان " دئميشدي.
شخصی مسئولیت((HANNAH ARENDT
مطلع شدم ٬گرچه متاسفانه دیر٬
پدر گرامی دوست و همراه عزیزم حبیب حسن نژاد ـ شاعر گرانسنگ - چشم از جهان فرو بسته است. ضمن عرض تسلیت به همه ی دوستان و بازماندگان ٬برای حبیب عزیز صبر و شکیبایی آرزومندم.
*********************************
Hannah Arendt
نمونه هایی از ادبیات فلسفی جهان:
هانا آرنت در مقاله "مسئولیت شخصی در حکومتهای دیکتاتوری" ، ضمن تمایز بین مسئولیت شخصی با مسئولیت سیاسی ، بر لزوم پذیرش مسئولیت تاریخی تاکید می کند. هانا بر" گناه جمعی "و "بیگناهی جمعی" باور نداشته و گناه را تنها از زاویه اخلاقی ودر رابطه با فرد به مثابه ی سوژه قبول دارد.در این نوشتار هانا ضمن بررسی آلمان بعد از جنگ دوم جهانی و دفاعیات ماموران گشتاپو و سردمداران نازیها به توجیهاتی از قبیل :" آگر من انجام نمی دادم دیگری انجام می داد " می پردازد و می کوشد تا مسئولیت شخصی این افراد را به خاطر اعمالشان اثبات کند. هانا از کارگزاران رژیم هیتلری سوال نمی کند که "چرا اطاعت کردید ؟" بلکه می پرسد:" از چه رو برپایش نگهداشتید؟" چون بدون یاری روشنفکران و متخصصین امکان سرپا ماندن رژیم هیتلری وجود نداشت...
شخصی مسئولیت
هانا آرنت:
...هر نهدن اؤنجه گرک بللی اولسون کی، شخصی مسئولیت سياسی مسئولیتدن فرقليدير! هر حکومت اؤزوندن قاباقکی حکومتين گؤردويو يا دا گؤرمهديگی ايشلرين، هر هانسی ملت ايسه گئچميشده گؤرونن و گؤرولمهين ايشلرين سياسی مسئولیتينی داشيماقدادير. و اوزرينه سياسی مسئولیت دوشن کيمسه بير گون «دونيا يولوندان چيخميش: آه کور طالع، يازيق منه کی اونو يولا سالماق اوچون دوغولموشام» دئمه نقطهسينه گلير!(هاملت)
عماد الدین نسیمی
عمادالدین نسيمي
ياراديجيليغي نين ايلک دؤورلرينده نسيمي ده اوستادي نعیمی کيمي صوفیزم موضعینده دايانير و تانينميش صوفی شیخی شبلی نين تعلیمیني دوام ائتديريردي. بو مرحله ده شاعر اؤز اثرلريني " حسینی " ، " سید حسینی " ، " سید " تخلّصلري ايله يازير.
نظامی گنجوی
نظامی گنجوي
اوز اؤرتمک دوغرو يول دئييلدير،
آنجاق، اطاعت ائتمز بو آيينه قيپجاق.
اوز اؤرتمک آييني قوي اولسون سنين،
بيزه ده گؤز اؤرتمک اولموشدور آيين.
ویلیام شکسپیر
William Shakespeare
الوداع! نه ائتمک، آيريليريق بيز،
يقين، درک ائتميسن لياقتيني.
منيم اوچون بير سنسن هر شئيدن عزيز،
سيليرسن قلبيمدن محبتيني.
هنرمند روانشناسیسيندا فداکارليق مقامي
هنرمند روانشناسیسيندا فداکارليق مقامي ( به زبان تورکی)
تدقیقاتچی : گلشن علیووا
مختصری در باره ی مقاله:
در این مقاله نویسنده می کوشد از منظری دیگر به نقش ایده ی از خود گذشتگی و فداکاری در آثار نویسندگان و شعراء و خصوصا" شعر فضولی نظر کند. با کمال تاسف باید بگویم که نویسنده از مقدمه ای درست نتیجه ای نادرست می گیرد . عشق متعالی که نویسنده در سراسر این نوشته به آن نظر دارد در اصل نسخه ی بدلی چیزی است که ژاک آلن میلر با بهره گیری از آموزه های اخیر لاکانی آن را" میل " نامیده است . عشق خود را در نفی نشان می دهد و لزوما" نیازی به جفت ندارد. " میل" از دیگری تغذیه می کند و عشق از خود. حال اگر شاعر بخواهد فداکاری را به عشق ربط دهد و مثل نویسنده بخواهد آن را به خدمت ایدئولوژی در بیاورد به وضعیتی گرفتار می آید که پیشینیان به آن گفته اند "پرت شدگی!!!"
مارتین هایدگر
مارتین هایدگر
پوئتيک ديلله دانيشان فیلسوف (به زبان تورکی)
توضیح مختصر در باره مقاله:
در این مقاله ضمن بررسی فعالیتهای نظری مارتین هایدگر در خصوص بسط زبان شعری فلسفه ، مبانی مطالعاتی و اسلوب تئوریک وی در حوزه ی لغت شناسی مورد تاکید قرار گرفته است .
اويوندان يورغون
اويوندان يورغون
فریبا وفی
لاله جوانشير
آتام قاپيني چيرپيب گئتدي. بيزي ده پارکا آپارمادي. آنام اوزانيب الي ايله اوزونو توتموشدو. سانکي گون ايشيغي نين گؤزونه دوشمه سيني ايستميردي. آيدين قاپي-باجاني بير-بيرينه ووردو. ساواش اويونو اويناديق.
شعر ندیر؟ whats poem?
شعر ندير؟
ادبي ياراديجيليقلا مشغول اولان هر کسين، مخصوصا" شعر يازان جوانلارین تئز-تئز اوزلشديکلري سوال بودور: شعر ندير؟
" کيتابي دده قورقود " دا راستيميزا چيخان قافييه سيز، " هئجا " سيز پوئتیک متنلري شعر دئيلمي؟ -شعردير!
آنالارين بداهتا" قوشدوغو، پوئتيک کشفلرله دولو باياتيلار شعر دئيلمي؟ شعردير!
.....
ادبيات اوچون اوچ شرط چوخ واجيبدير:
1.استعداد؛
2. جسارت؛
3. دوزگون مطالعه.
سنده بونلاردان بيري يوخدورسا بئله، سن هئچ کيمسن، دوستوم. گئت باشقا ايشله مشغول اول.
افسانه سیزیفCamus, Albert
Camus, Albert
افسانه سیزیف
( ترجمه ترکی )
«همه دنيا به گونه اى طراحى شده است كه دائماً سرت رو به بالا باشد، تا هر چيزى را كه مى خواهى گدايى كنى...»
"خدايان هيچ فكر نكرده بودند كه هر بار كه سنگ سيزيف از بالاى كوه پايين مى غلتد صيقلى تر و صاف تر مى شود و حداقل گوشه اى از آن كنده مى شود، سنگ سيزيف هر روز كوچك و كوچكتر مى شود و هر بار راحت تر بالا مى رود. "
( اشتفان لاكر )
در «افسانه سيزيف» آلبركامو (Camus, Albert ) با اشاره به سرنوشت سیزیف زندگى ابزورد انسان را در دنيا به تصویر می کشد. خدايان سيزيف را به دلیل افشاگری محكوم مى كنند كه تا ابد سنگ بزرگى را به بالاى كوهى بکشاند و وقتى سنگ را به قله كوه مى کشاند سنگ دوباره به پائين مى غلتد. اما حالا سنگ بدلیل بارها و بارها پایین غلتیدن اندازه يك قرص شده و سيزيف آن را كنار كارت هاى اعتبارى توى كيف پولش مى گذارد و با آسانسور به طبقه آخر دفتر كارش مى رود و آخر وقت ادارى با آسانسور پايين مى آيد... اما مسئله اساسی همچنان باقی است. به قول کامو : «تنها يك مسأله فلسفى واقعاً جدى وجود دارد و آن هم خودكشى است. قضاوت درباره اين كه آيا زندگى به زيستن اش مى ارزد يا نه درواقع پاسخى به اين مسأله بنیادین فلسفى است»!
در واقع اندیشیدن به مرگ و اطمینان از اینکه روزی دیر یا زود ، خواه و ناخواه با آن روبرو خواهد شد به زندگى معنا مى دهد و انسان را از غرق شدن در گرداب پوچى و بی آیندگی مى رهاند. چون تنها چیز مقدر مرگ است و باقی تلاش انسان است برای ساختن .
professor Nazan Bəkiroğlu
تورک ادبياتي نين سون چاغ سيمالاريندان بيري، پروفسور نازان بکيراوغلو خانيمدير. " ماوي لاله " ، " جومله قاپيسي " ، " يوسيف ايله زوليخا " و س. کيتابلارين مؤلفي اولان نازان خانيمين " آخشامين آغاسي " آدلي اثريني سيزلره تقديم اِديريک
Orhan Pamuk
Orhan Pamuk
اورهان پاموکون " قار " رماني اوزرينه
بو مصاحبه بير نئچه ايل اؤنجه آلينيب و " آلاتوران " درگيسينده درج اولونوب. اوندا اورهان پاموک هله نوبل مکافاتي آلماميشدي، آذربايجاندا دا هئچ بير کتابی نشر اولونمامشدي. يازيچي نين آدي يئني-يئني آذربايجان ادبي دهليزلرينده سسلنمه يه باشلاميشدي.
مصاحبه يازيچي نين محتشم اثرلريندن اولان " قار " رماني نين تحلیلي باخيميندان عوضسيزدير. خاطيرلاداق کي، اورهانين بو شکيلده تحلیلي تکجه آذربايجان اوچون دگيل، تورکیه اوچون ده استثنا تشکيل ائدير.
گابریل گارسیا مارکز
ايتين ماوي گؤزلري
گابریل گارسیا مارکز
ژورنال 2004/№4
او، ديقتله منه باخيردي، منسه، بو قيزي اوللر هاردا گؤردويومو ياديما سالا بيلميرديم. اونون نم و مأيوس باخيشلاري نفتی لامپاسينين تيترک ايشيغيندا پاريلدادي و من خاطيرلاديم کي، بو اوتاق و بو لامپا هر گئجه يوخوما گيرير، هر گئجه بوردا اضطيرابلي گؤزلري اولان بو قيزلا گؤروشورَم. هه-هه، من هر گئجه يوخو ايله گئرچکليگين -معين سرحدديني آشاراق محض اونو گؤرورم. صَندلیه سؤيکه نيب آغيرليغيمي اونون آرخا آياقلاري اوستونده تارازلاشديراراق سیگارت آختاريب يانديرديم، آجي توستو حالقالاري هاوايا قالخدي.
Sari Gəlin
" ساری گلینین "ساری سیمی
متخصيصلر ماهني نين تاريخي حاقيندا مختلف روایتلَر سؤيله ييرلر
عصرلردير مختلف موسيقيچيلرين آوازيندا دولاشان " ساري گلين " ماهنيسي نين کيمه مخصوص اولدوغو باره ده مختلف روایتلر سؤيلَنيلير. تاريخ بویی سؤيلَنيلن فرضيييه لر موسيقي نين ویژَگیسینی کلاسيک آذربايجان موسيقيسينه ياخين اولدوغونو گؤسترير. آما ارمنيلرين بو ايستيقامتده سون ايللر آپارديقلاري " تبليغات مبارزه سی " دونيا موسيقيچيلري نين ديقتيني بير آز آیری سمته يؤنلديب. آذربايجان موسيقيسي ايله اؤز ميللي کؤکلريني زنگينلشديرمه يه جان آتان ارمنیلرين بو ادعالاري نين يئرسيز اولدوغونو ثبوتا يئتيرمک اؤچون کيچيک آراشديرما آپارديق: تاريخي ورقله ديک، دين خاديملري، تاريخچيلر و ماهني نين اصل ايفاچيلاريندان بيري ايله گؤروشدوک.
Aygün Aslanlı
اوچونجو دنیانین پست مدرنیزمی
کوچورَن : شهریار گلوانی
پست مدرنیزمين يگانه درماني- ساغالماز رومانتيزم خسته ليگي
پست مدرنیزم حاقيندا صؤحبتلر زاماني بير چوخ حاللاردا ايسلام و اوچونجو دونيا اؤلکه لري حسابا آلينمير. فوکونون نظريييه سي بو اؤلکه لرين نييه تاريخدن چيخاريلديغيني ايضاح ائتمه يه قادير دييل.
اوچونجو دونيانين باخيش بوجاغيندان پست مدرنیزم نئجه گؤرونور؟ موسيقيدن باشلاياق…